Leave Your Message
Blog kategoriýalary
Saýlanan blog
0102030405

Serhetara satyn alyşlaryň bäş esasy ugry we degişli aýratynlyklary

2024-08-02

Serhetara satyn alyşlaryň bäş esasy ugry we degişli aýratynlyklary

Serhetara satyn alyş, şeýle hem halkara satyn alyş diýlip atlandyrylýar, dünýäniň dürli künjeklerinde üpjün edijileri tapmak we iň gowy hilli we amatly bahadan önümleri (harytlary we hyzmatlary) gözlemek üçin global serişdeleri ulanýan kompaniýalaryň (guramalaryň) aňladylyşy ýalydyr. Ykdysady globallaşma kärhanalara çalt üýtgeýän täze dünýäde we täze ykdysady tertipde ýaşamaga we ösmäge mümkinçilik berýär. Satyn alyş hereketi kärhanalar üçin esasy strategiýa öwrüldi. Bir manyda, satyn alyş we üpjünçilik zynjyryny dolandyrmak kärhanany girdejiniň "beşigine" öwrüp biler ýa-da kärhanany girdejiniň "gabryna" hem öwrüp biler.

Meşhur amerikan ykdysatçysy Kristofer bir gezek şeýle diýipdi: "Bazarda diňe üpjünçilik zynjyrlary bar, ýöne kärhanalar ýok. Hakyky bäsdeşlik kärhanalaryň arasyndaky bäsdeşlik däl-de, üpjünçilik zynjyrlarynyň arasyndaky bäsdeşlikdir".

Ykdysadyýetiň globallaşmagy we köpmilletli toparlaryň ösmegi sebäpli, esasy kärhananyň bir ýa-da birnäçe önüminiň (kärhana önümçilik kärhanasy ýa-da söwda kärhanasy bolsun) töwereginde ýokary we aşaky akymly kärhanalaryň arasyndaky strategik hyzmatdaşlyklar döreýär. Ýokary we aşaky akymly kärhanalar Üpjün edijileri, önüm öndürijileri we paýlaýjylary öz içine alýar, bu üpjün edijiler, önüm öndürijiler we paýlaýjylar ýerli ýa-da daşary ýurtlarda bolup biler we bu kärhanalaryň arasyndaky iş akymy, logistika, maglumat akymy we maýa akymy bitewi usulda işleýär.

Bu üpjünçilik zynjyry konsepsiýasy we işleýiş modeli satyn alyş işlerini ulgam inženerçiliginde üpjünçilik zynjyrynyň aýrylmaz bölegine öwürýär. Satyn alyjylar we üpjün edijiler indi ýönekeý satyn alyş-satyş gatnaşygy däl-de, strategik hyzmatdaşlykdyr.

Halkara satyn alyş ulgamyna giriň we global üpjünçilik zynjyrynyň bir bölegi boluň. Kärhananyň öz sebitleýin ýa-da global satyn alyş ulgamyny döretmek, köpmilletli kärhana toparynyň üpjünçilik zynjyryna girmek we durnukly üpjün ediji ýa-da satyjy bolmak, Hytaýda köpmilletli kompaniýa tarapyndan döredilen satyn alyş merkeziniň üpjün edijisi bolmak ýa-da Birleşen Milletler Guramasynyň satyn alyş üpjün edijisi bolmak. üpjün edijiler, halkara satyn alyş guramalaryna we halkara satyn alyş dellallaryna üpjün ediji bolmak. Bularyň hemmesi dürli ýük eýeleriniň esasy maksatlarydyr. Halkara satyn alyş ulgamyna girmek üçin, ýagdaýa görä halkara satyn alyş bazaryna girmezden ozal, ilki bilen halkara satyn alyşlaryň aýratynlyklaryny we meýillerini düşünmeli.

1-nji meýil. Önümleri satyn almakdan sargytlar üçin satyn almaga çenli.

Harytlaryň ýetmezçiligi ýagdaýynda, önümçiligi üpjün etmek üçin, önüm gorlary üçin satyn almak hökmandyr. Şeýle-de bolsa, häzirki wagtda artykmaç üpjünçilik ýagdaýynda, sargytlar üçin satyn almak berk düzgüne öwrüldi. Bazar ykdysadyýeti şertlerinde uly önüm gorlary kärhanalar üçin ähli ýamanlygyň köki bolup durýar we önüm gorlarynyň ýoklugy ýa-da az önüm gorlary kärhanalar üçin hökman saýlanmaly saýlawa öwrüldi. Önümçilik sargytlary ulanyjylaryň isleg sargytlary bilen döredilýär. Soňra önümçilik sargytlary satyn alyş sargytlaryny herekete getirýär, bu bolsa öz gezeginde üpjün edijini herekete getirýär. Bu wagtynda sargytlara esaslanýan model ulanyjylaryň zerurlyklaryna wagtynda jogap berip, şeýlelik bilen önüm gorlarynyň çykdajylaryny azaldyp we logistika tizligini we önüm dolanyşygyny gowulandyryp biler.

JIT (JUST-INTIME) önümçilik ulgamy soňky 40 ýylda ýapon kompaniýalary tarapyndan ilkinji gezek döredilen täze önümçilik dolandyryş ulgamydyr. Bu ulgamy ilkinji gezek ulanan kompaniýa dünýä belli “Toyota Motor Company” boldy. JIT ulgamy kompaniýanyň rasional meýilnamalaşdyryşyny we önümçiligi awtomatlaşdyrmak we kompýuterleşdirmek şerti bilen satyn alyş, önümçilik we satuw prosesini ep-esli ýeňilleşdirmegini aňladýar, şeýdip zawod girýän çig mal we zawoddan çykyp bazara girýän taýýar önümler bir-biri bilen ýakyndan baglanyşykly bolup biler we önümiň bahasyny mümkin boldugyça azaldyp bolýar, şeýlelik bilen önümiň çykdajylaryny azaldýan, önümiň hilini hemmetaraplaýyn gowulandyrýan, zähmet öndürijiligini we toplumlaýyn ykdysady peýdany ýokarlandyrýan ösen önümçilik ulgamyna ýetilýär.

JIT satyn alyşlary JIT ulgamynyň möhüm bölegi we JIT ulgamynyň sazlaşykly işlemegi üçin möhüm mazmundyr - JIT ulgamynyň sikliniň başlangyç nokady; JIT satyn alyşlaryny amala aşyrmak JIT önümçiligini we işini amala aşyrmak üçin hökmany talap we zerur şertdir. JIT satyn alyş ýörelgesine laýyklykda, kärhana zerur materiallary diňe zerur bolanda zerur ýere satyn alýar, bu bolsa JIT satyn alyşlaryny tygşytly we netijeli satyn alyş modeli edýär.

JIT satyn alyşlarynyň ýedi aýratynlygy şulardyr: üpjün edijileri rasional saýlamak we olar bilen strategik hyzmatdaşlygy ýola goýmak, üpjün edijilerden öndürijiň önümçilik prosesine goşulmagyny talap etmek; kiçi tapgyrly satyn alyş; nol ýa-da ondan az önüm mukdaryna ýetmek; wagtynda eltip bermek we gaplamak standartlary; Maglumat paýlaşmak; bilime we okuwa üns bermek; berk hil gözegçiligi we önümiň halkara sertifikatlaşdyrylmagy.

JIT satyn alyşlaryny ornaşdyrmagyň artykmaçlyklary:

  1. Bu çig malyň we beýleki materiallaryň goruny ep-esli azaltmaga mümkinçilik berýär. Amerikan belli Hewlett-Packard kompaniýasy JIT satyn alyş modelini ornaşdyrandan bir ýyl soň öz goruny 40% azaltdy. Daşary ýurt hünärmen edaralarynyň hasaplamalaryna görä, 40% azalma diňe ortaça derejedir we käbir kompaniýalar üçin azalma hatda 85% -e ýetýär; önümçilik kompaniýalarynyň gorunyň azalmagy iş serişdeleriniň eýelenmegini azaltmaga we iş serişdeleriniň dolanyşygyny çaltlaşdyrmaga ýardam edýär. Şeýle hem, çig mal ýaly gor materiallary tarapyndan eýelenýän ýeri tygşytlamaga we şonuň bilen gor çykdajylaryny azaltmaga ýardam edýär.
  1. Satyn alnan zatlaryň hilini ýokarlandyryň. JIT satyn alyş strategiýasynyň ornaşdyrylmagynyň hil çykdajylaryny 26%-63% azaltmaga mümkinçilik berýändigi çaklanylýar.
  1. Çig mallaryň we beýleki materiallaryň satyn alyş bahasyny arzanlatmak. Mysal üçin, kserokopiýa enjamlaryny öndürýän “American Xerox” kompaniýasy JIT satyn alyş strategiýasyny durmuşa geçirmek arkaly kompaniýa tarapyndan satyn alynýan materiallaryň bahasyny 40%-50% arzanlatdy.
  1. JIT satyn alyş strategiýasynyň durmuşa geçirilmegi diňe bir satyn alyş prosesinde zerur bolan serişdeleri (işçi güýjüni, maýany, enjamlary we ş.m. goşmak bilen) tygşytlamak bilen çäklenmän, eýsem kärhananyň zähmet öndürijiligini ýokarlandyrýar we kärhananyň uýgunlaşmagyny ýokarlandyrýar. Mysal üçin, HP JIT satyn alyşyny ornaşdyrandan soň, zähmet öndürijiligi ýokarlandy. Ol durmuşa geçirilmezden öň 2% ýokarlandy.

2-nji ugur. Satyn alnan harytlary dolandyrmakdan üpjün edijileriň daşarky serişdelerini dolandyrmaga çenli.

Üpjünçilik we isleg taraplary uzak möhletli, özara peýdaly strategik hyzmatdaşlygy ýola goýanlygy sebäpli, üpjünçilik we isleg taraplary önümçilik, hil, hyzmat we geleşik döwri baradaky maglumatlary wagtynda paýlaşyp bilerler, şonuň üçin üpjün ediji önümleri we hyzmatlary berk talap edilýän görnüşde we önümçilik islegine laýyklykda üpjün edijileriň wagtynda satyn almagy üpjün etmek meýilnamalary bilen utgaşdyryp biler. Ahyrsoňy, üpjün edijiler iki tarap üçin hem peýdaly ýagdaýa ýetmek üçin önümçilik prosesine we satuw prosesine çekilýärler.

Nol kemçilikli üpjün ediji strategiýasy köpmilletli kompaniýalaryň häzirki satyn alyş we üpjünçilik zynjyryny dolandyrmakda umumy strategiýadyr. Ol kämil üpjün edijileri gözlemegi aňladýar. Bu üpjün ediji öndüriji ýa-da distribýutor bolup biler. Üpjün ediji saýlanyňyzda, üpjün edijiniň ýerleşýän ýerindäki gurşawy hem baha bermeli, bu bolsa biz köplenç serhetüsti satyn alyşyň dört esasy elementi, ýagny gymmatlyk akymy, hyzmat akymy, maglumat akymy we maýa akymy diýip atlandyrýarys. 

"Baha akymy" önümleriň we hyzmatlaryň serişde binýadyndan soňky sarp edijä çenli goşulan gymmat akymyny görkezýär, şol sanda önümleriň we hyzmatlaryň üýtgedilmegi, gaplanylmagy, şahsy özleşdirilmegi we köp derejeli üpjün edijiler tarapyndan hyzmat goldawy ýaly goşulan gymmaty artdyrýan işler.

"Hyzmat akymy" esasan şuňa degişlidir Logistika hyzmatymüşderileriň isleglerine esaslanýan we satuwdan soňky hyzmat ulgamlary, ýagny köp derejeli üpjün edijileriň, esasy kärhanalaryň we müşderileriň arasynda önümleriň we hyzmatlaryň ýokary tizlikli we netijeli akymy, şeýle hem önümleriň yzyna gaýtarmak, abatlamak, gaýtadan işlemek, önümleri yzyna gaýtarmak we ş.m. ýaly ters akymy.

"Maglumat akymy" üpjünçilik zynjyrynyň agzalarynyň arasynda geleşik maglumatlary, haryt-material gorlarynyň dinamikasy we ş.m. barada maglumatyň iki taraplaýyn akymyny üpjün etmek üçin geleşik maglumat platformasyny döretmegi aňladýar.

"Maýa serişdeleriniň akymy" esasan pul serişdeleriniň akymynyň tizligini we logistika aktiwleriniň ulanylyş derejesini aňladýar.

3-nji meýil. Adaty satyn alyşlardan elektron söwda satyn alyşlaryna

Adaty satyn alyş modeli üpjün edijiler bilen täjirçilik geleşiklerini nähili geçirmelidigine ünsi jemleýär. Aýratynlygy, geleşik prosesinde üpjün edijileriň bahalaryny deňeşdirmäge has köp üns bermegi we üpjün edijileriň arasyndaky uzak möhletli bäsdeşlik arkaly hyzmatdaş hökmünde iň pes bahalyny saýlamagydyr. Adaty satyn alyş modeli satyn alyş prosesi adaty assimetrik maglumat oýny prosesidir. Onuň aýratynlyklary, kabul ediş barlagynyň satyn alyş bölüminiň möhüm barlagdan soňky işi bolmagy we hil gözegçiliginiň kyn bolmagy; teklip we isleg gatnaşygynyň wagtlaýyn ýa-da gysga möhletli hyzmatdaşlyk gatnaşygy bolmagy we hyzmatdaşlykdan has köp bäsdeşligiň bolmagy; ulanyjylaryň isleglerine jogap bermek ukybynyň haýal bolmagydyr.

Häzirki wagtda elektron söwda satyn alyş ulgamlaryna esasan onlaýn bazar maglumatlaryny çykarmak we satyn alyş ulgamlary, elektron bank hasaplaşyklary we töleg ulgamlary, import we eksport söwda gümrük resmileşdiriş ulgamlary we döwrebap logistika ulgamlary girýär.

Köpmilletli toparlar harytlary internet arkaly satyn alanda, onlaýn elektron bazarlaryň aşakdaky esasy görnüşleri işe girizilýär:

Britaniýanyň ters auksiony (Britaniýa auksiony): Iň irki auksion Beýik Britaniýada döräpdir; Britaniýa auksionynda satyjy ätiýaçlyk bahasyny kesgitleýär we bazary başlaýar. Bazar dowam eden mahaly, köp sanly alyjylar satyn alyş bahalaryny ýok bolýança ýokarlandyrýarlar. Ýokary teklip berilýär, bazar ýapylýar we iň ýokary teklip beren ýeňýär.

Sorag we sorag: Onlaýn sorag bazary Britaniýanyň ters auksion bazaryna meňzeýär, ýöne bazar bäsdeşlik düzgünleri has ýeňil. Bahadan (we bahadan görkezilen möçberden) başga-da, satyjylar başga goşmaça şertleri (meselem, geleşikler üçin) hem hödürläp bilerler. Satuwdan soňky hyzmat üçin käbir talaplar we borçnamalar). Bu goşmaça şertler köplenç alyja şifrlenen görnüşde habar berilýär we beýleki söwda gatnaşyjylaryndan gizlin saklanýar. Sorag bazary ýapylmazdan öň, alyjylar satyjynyň goşmaça şertlerini göz öňünde tutup we baha berip bilmegi üçin asuda döwür döredilýär (şonuň üçin bu hökman iň pes bahany alanyň bazarda ýeňiş gazanýandygyny aňlatmaýar).

Açyk bazar we ýapyk bazar: (Britaniýa) auksionynda, bazar amallarynyň ýokary derejede açyklygy sebäpli, bazar bäsdeşleriniň hereketlerinde belli bir derejede garaşsyzlyk ýok, ýagny belli bir alyjynyň teklip we mukdary baradaky maglumatlar ähli söwda gatnaşyjylary tarapyndan derrew ulanylýar. Hemmeleriň bilşi ýaly, söwda gatnaşyjylarynyň bazar hereketleriniň garaşsyzlygyny berkitmek we zyýanly dawalaryň öňüni almak üçin, her bir gatnaşyjynyň teklip we möçber baradaky maglumatlary beýleki gatnaşyjylardan gizlin saklanýan ýapyk auksion (auksion) bazary peýda boldy (meselem: Bu maglumat şifrlenen e-poçta arkaly iberilip bilner). Bu ýapyk bazaryň guramaçylary ýeňijini kesgitlemek üçin bazar bäsdeşlik meýilnamasyna berk eýermelidirler. Elektron bazarda bu görnüşli guramaçy köplenç bazar bäsdeşlik düzgünlerine laýyklykda düzülen programma üpjünçiligini işleýän, bazary awtomatiki usulda başlaýan, bazar bäsdeşligini bazar arassalanança dowam etdirýän we ahyrsoňy bazaryň ýeňijisini kesgitleýän we düzgün bozujylary aradan aýyrýan kompýuter (tor serweri) tarapyndan amala aşyrylýar.

Bir harytly ters söwda we gaplanan ters söwda: Onlaýn halkara söwdasy diňe bir harydy öz içine alýan bolsa, bu görnüşli halkara söwda bir harytly (haryt) söwda diýlip atlandyrylýar. Halkara söwda birnäçe harydy öz içine alýan bolsa, ol (haryt) gaplanan söwda diýlip atlandyrylýar. Onlaýn gaplanan halkara söwdasynyň onlaýn bir harytly söwda bilen deňeşdirilende esasy aýratynlyklary:

Satyn alyjylar wagty tygşytlap, netijeliligi ýokarlandyryp we çykdajylary azaldyp bilerler. Birnäçe harydy gaplamak we satyn almak üçin onlaýn bazary diňe bir gezek işe girizmeli we geleşikleri bitewi usulda tamamlamaly. Bu bolsa, dürli harytlary aýratynlykda satyn almak we birnäçe üpjün edijileri (satyjylary) gözlemek üçin onlaýn bazary birnäçe gezek işe girizmek bilen deňeşdirilende, alyjynyň köp wagtyny we güýjüni tygşytlaýar we satyn alyş netijeliligini ýokarlandyrýar.

Satyjylaryň bäsleşmek üçin has köp mümkinçiligi bar. Paket söwdasy mahalynda alyjy diňe paket bahasyny (ähli paketiň satyn alyş bahasyny) we dürli harytlaryň satyn alyş mukdaryny hödürleýär. Satyjy dürli haryt birliginiň bahalarynyň dürli kombinasiýalaryny döredip we öz artykmaçlyklaryna görä onlaýn söwda geçirip bilýär. Bu has uly bäsdeşlik giňişligi alyjylary onlaýn söwdalara gatnaşmaga has islegli edýär.

Bazar bäsdeşligi has-da güýçlenýär. Bazaryň esasy özeni bäsdeşlikdir. Bazar bäsdeşliginiň güýçlenmegi wagtyň bir birligine (meselem, bir sagadyň içinde) umumy teklipleriň sanynyň we bazara gatnaşyjylaryň sanynyň bölejigi arkaly aňladylyp bilner.

4-nji ugur. Satyn alyş usullary diwersifikasiýalaşdyrylan usula birleşdirilen.

Adaty satyn alyş usullary we kanallary deňeşdirme boýunça ýeke-täk, ýöne häzir olar dürli ugurlarda çalt ösýär, bu bolsa ilki bilen global satyn alyşlaryň we ýerli satyn alyşlaryň utgaşmasynda öz beýanyny tapýar.

Köpmilletli kompaniýalaryň önümçilik işleriniň sebitleýin düzülişi her ýurduň sebitleýin deňeşdirme artykmaçlyklaryna has laýyk gelýär we olaryň satyn alyş işleri hem global satyn alyşlary görkezýär, ýagny kompaniýalar belli bir ýurt bilen çäklenmän, iň amatly üpjün edijileri tapmak üçin global bazary saýlama çägi hökmünde ulanýarlar. Sebit.

Ikinji ýüze çykma merkezi satyn alyş we merkezi däl satyn alyşlaryň utgaşmasydyr. Merkezi satyn alyş ýa-da merkezi däl satyn alyşy kabul etmek hakyky ýagdaýa baglydyr we umumylaşdyrylyp bilinmez. Häzirki umumy tendensiýa şeýle: satyn alyş funksiýalary has merkezi bolmaga meýilli; hyzmat kompaniýalary önümçilik kompaniýalaryna garanyňda merkezi satyn alyşy has köp ulanýarlar; kiçi kärhanalar merkezi satyn alyşy ulanýarlar. Iri kompaniýalara garanyňda kompaniýalar has köp; kompaniýalaryň uly möçberli serhetüsti birleşmeleri we satyn alyşlary bilen has köp kompaniýa merkezi we merkezi däl satyn alyş usullaryny ulanýar; guramaçylyk gurluşlarynyň tekizlenmegi hökman korporatiw gözegçilik hukuklarynyň dargamagyna getirer, şonuň üçin ýerli bazar satyn alyş hukuklary belli bir derejede dargaýar; şol bir gündelik zerurlyklary we hyzmatlary üçin merkezi satyn alyş.

Üçünjisi, birnäçe üpjün edijiniň we ýeke-täk üpjün edijiniň birleşmesidir.

Adaty ýagdaýlarda, köpmilletli kompaniýalar köp çeşmeli üpjünçilik ýa-da köp üpjün ediji strategiýasyny ulanýarlar. Bir üpjün edijiden satyn alyş sargydy umumy islegiň 25% -inden geçmez. Bu, esasan, töwekgelçilikleriň öňüni almak üçin edilýär, ýöne bu üpjün edijiler näçe köp bolsa, şonça gowy diýmek däl. 

Dördünjisi, öndürijileriň satyn alyşlarynyň we distribýutorlaryň satyn alyşlarynyň utgaşmasydyr.

Iri kärhanalar köp islegleri sebäpli köplenç önüm öndürijilerden gönüden-göni satyn alýarlar, umumy üpjünçilik şertnamalary ýa-da JIT satyn alyşlary (ýagny wagtynda satyn alyş modeli) bolsa köp sanly kiçi sargytlary merkezi usulda işläp çykarmak üçin güýçli distribýutorlara bil baglaýarlar. 

Soňky usul, özbaşdak satyn alyşlary we autsorsing satyn alyşlaryny birleşdirmekdir.

5-nji ugur. Umuman, haryt satyn almagyň sosial jogapkärçilik gurşawyna üns beriň

Statistika maglumatlaryna görä, dünýäde 200-den gowrak transmilli kompaniýalar korporatiw sosial jogapkärçilik kodekslerini işläp düzdüler we ornaşdyrdylar, üpjün edijilerden we şertnama baglaşan işçilerden zähmet standartlaryna eýermegi talap edýärler we kompaniýanyň işgärlerini ýa-da garaşsyz audit edaralaryna şertnama baglaşan zawodlarynyň, köplenç fabrika sertifikatlaşdyrmasyny ýa-da fabrika barlagyny geçirmek üçin yzygiderli ýerinde baha bermegi tabşyrýarlar. Olaryň arasynda Carrefour, Nike, Reebok, Adidas, Disney, Mattel, Avon we General Electric ýaly 50-den gowrak kompaniýa Hytaýda sosial jogapkärçilik auditlerini geçirdi. Käbir kompaniýalar Hytaýda zähmet we sosial jogapkärçilik işleri bölümlerini hem döretdiler. Bilermenleriň çaklamalaryna görä, häzirki wagtda Hytaýyň kenarýaka sebitlerinde 8000-den gowrak kompaniýa şeýle auditlerden geçdi we islendik wagtda 50 000-den gowrak kompaniýa barlagdan geçiriler.

Käbir eksport kompaniýalary hem häzirki wagtda zähmet standartlaryny (işçileriň ýaşyny, işçileriň aýlyklaryny, artyk iş wagtlaryny, naharhana we umumy ýaşaýyş jaýlarynyň şertlerini we beýleki adam hukuklaryny) gowulandyrmazdan iri kompaniýalar bilen iş alyp barmagyň mümkin däldigini çuňňur duýgular bilen aýtdylar. Häzirki wagtda Hytaýyň Ýewropa we Amerika ýurtlaryna egin-eşik, oýunjak, aýakgap, mebel, sport enjamlary, gündelik enjamlar we beýleki önümleri eksport etmegi zähmet standartlaryna baglydyr.

Birleşen Ştatlar, Fransiýa, Italiýa we ýerli önümleri import etmek üçin Hytaýyň beýleki däp bolan ýeňil senagat söwda guramalary Hytaýyň ähli dokma, egin-eşik, oýunjak, aýakgap we beýleki önüm kompaniýalarynyň SA8000 standarty (ýagny sosial jogapkärçilik halkara standarty sertifikaty) boýunça öňünden sertifikatlaşdyrylmagyny talap edýän ylalaşygy ara alyp maslahatlaşýarlar, ýogsam olar importy boýkot ederler. SA8000 sosial jogapkärçilik standarty sertifikaty korporatiw etika boýunça dünýäde ilkinji halkara standartdyr. Şeýle hem, bu ýaşyl päsgelçilikden soň ösen ýurtlar tarapyndan döredilen ýene bir täze tarifsiz söwda päsgelçilikdir. Onuň maksady öndürijiler we üpjün edijiler tarapyndan hödürlenýän önümleriň sosial jogapkärçilik standartlarynyň talaplaryna laýyk gelýändigini aýdyňlaşdyrmak, şol bir wagtyň özünde ösüp barýan ýurtlarda önümleriň önümçilik çykdajylaryny ýokarlandyrmak we ösen ýurtlardaky käbir önümleriň ýokary işçi güýjüniň bahalary sebäpli bäsdeşlige ukyply däldigi ýaly ýaramaz ýagdaýy üýtgetmekdir.