Халыкара сатып алучылар транспорт төрен сайлаганда чыгымнарны һәм вакытны ничек тигезлиләр?

Халыкара сатып алучылар транспорт төрен сайлаганда чыгымнарны һәм вакытны ничек тигезлиләр?

1. Транспорт төрләренең бәя һәм вакыт үзенчәлекләре

1.1 Һава транспорты: югары бәя һәм югары тизлек
Һава транспорты халыкара сатып алуларда иң тиз транспорт төре булып тора һәм товарларны башлангыч ноктадан билгеләнгән урынга кыска вакыт эчендә китерә ала. Халыкара һава транспорты ассоциациясе (IATA) мәгълүматлары буенча, һава транспортының уртача ташу вакыты диңгез транспортының 1/10 өлешен генә тәшкил итә, һәм товарлар дөньяның күпчелек өлешләренә 24 сәгать эчендә китерелергә мөмкин. Ләкин һава транспортының бәясе дә чагыштырмача югары. 1 тонна товарны ташуны мисал итеп алсак, һава транспортының йөк ташуы гадәттә диңгез транспортына караганда 5-10 тапкыр кыйммәтрәк. Шуңа да карамастан, һава транспорты электрон продуктлар, люкс товарлар һәм ашыгыч запас частьләр кебек кыйммәтле һәм вакытны таләп итә торган товарларны ташуда зур өстенлекләргә ия. Бу товарлар югары бәягә ия һәм ташу вакытына сизгеррәк, шуңа күрә һава транспортын сайлау инвентаризация чыгымнарын һәм склад бетү куркынычларын киметергә мөмкин.

1.2 Диңгез транспорты: арзан һәм әкрен тизлек
Диңгез транспорты - халыкара сатып алуларда иң еш кулланыла торган транспорт төрләренең берсе. Аның бәясе түбән һәм ташу күләме зур, ул күпләп сату товарларын һәм арзан товарларны ташу өчен яраклы. Бөтендөнья сәүдә оешмасы (БСО) статистикасы буенча, диңгез транспорты гомуми глобаль сәүдәнең 80% тан артыгын тәшкил итә. Диңгез транспортының йөк ташу бәясе чагыштырмача түбән, һәм 1 тонна товарны ташу бәясе һава транспортының бәясенең нибары 1/5-1/10 өлешен тәшкил итә. Ләкин диңгез транспортының ташу вакыты озынрак, һәм товарларны билгеләнгән урынга китерү өчен гадәттә атналар яки хәтта айлар кирәк була. Шуңа күрә диңгез транспорты вакытка бәйле булмаган товарлар, мәсәлән, чимал, авыл хуҗалыгы продуктлары һәм гади кулланучы товарлары өчен яраклы.

1.3 Җир өсте транспорты: уртача бәя һәм уртача тизлек
Җир өсте транспортына автомобиль транспорты һәм тимер юл транспорты керә, һәм аның бәясе һәм тизлеге һава транспорты белән диңгез транспорты арасында. Юл транспорты югары сыгылмалылык һәм тиз җавап бирү тизлеге үзенчәлекләренә ия, бу кыска араларга һәм тиз җавап бирү таләп итә торган товарларга яраклы. Тимер юл транспорты озын араларга ташу өчен яраклы, чагыштырмача түбән бәя һәм тиз ташу тизлеге белән аерылып тора. Халыкара тимер юллар берлеге (UIC) мәгълүматлары буенча, тимер юл транспортының уртача тизлеге автомобиль транспортына караганда 1,5 тапкыр югарырак, ә бәясе автомобиль транспортына караганда бераз югарырак. Җир өсте транспорты уртача кыйммәтле һәм уртача вакыт таләп итә торган товарларны, мәсәлән, машиналар һәм җиһазлар, төзелеш материаллары һ.б. ташуда өстенлекләргә ия.

2. Йөк характеристикаларының бәягә һәм вакытка йогынтысы

2.1 Йөк бәясе: вакыт чыгымнарын киметү өчен югары бәяле йөкләр һава транспортын өстен күрә
Йөкнең бәясе халыкара сатып алучылар өчен транспорт төрен сайлаганда мөһим фактор булып тора. Кыйммәтле йөкләр өчен вакыт чыгымнары еш кына транспорт чыгымнарыннан югарырак була. Мисал итеп электрон продуктларны алыйк. Аларның берәмлек бәясе югары һәм базар тиз үзгәрә. Китерү тоткарланса, бу продуктның иң яхшы сату мөмкинлеген кулдан ычкындыруына һәм зур икътисади югалтуларга китерергә мөмкин. Базар тикшеренү институтлары мәгълүматлары буенча, электрон продуктларның базар бәясе тоткарланган һәр көн өчен 0,5% - 1% ка төшәргә мөмкин. Шуңа күрә кыйммәтле йөк сатып алучылар һава транспортын өстен күрәләр. Һава транспорты чыгымнары югары булса да, ул товарларны тиз арада китерә, товар запасларын һәм складта юк булу куркынычларын киметә, шуның белән вакыт чыгымнарын киметә, товарларның базар бәясен һәм предприятиенең табыш маржасын саклый.

2.2 Йөк күләме һәм авырлыгы: Чыгымнарны киметү өчен күпләп ташыла торган йөк диңгез яки җир өсте транспорты өчен яраклы
Йөкнең күләме һәм авырлыгы да транспорт төрен сайлауга зур йогынты ясый. Чимал, авыл хуҗалыгы продуктлары һ.б. кебек күпләп ташыла торган йөкләр өчен аларның күләме һәм авырлыгы зур, һәм транспорт чыгымнары төп факторга әйләнә. Диңгез транспорты, зур күләме һәм түбән бәясе аркасында, күпләп ташыла торган йөк ташу өчен беренче сайлау булып тора. Диңгез транспорты белән 1 тонна товар ташуның берәмлек бәясе коры җир транспорты белән ташуның нибары 1/3 - 1/2 өлешен тәшкил итә дип исәпләнә. Мәсәлән, Бразилиядән Кытайга тимер рудасын диңгез транспорты белән ташу бәясен тоннасына 10-15 АКШ доллары арасында контрольдә тотарга мөмкин. Зур машиналар һәм җиһазлар кебек кайбер зур, ләкин җиңел товарлар өчен коры җир транспорты (бигрәк тә тимер юл транспорты) да яхшы сайлау булып тора. Тимер юл транспорты зур йөк күтәрүчәнлеккә һәм чагыштырмача билгеләнгән транспорт маршрутларына ия, бу транспорт вакытында югалтуларны һәм куркынычларны нәтиҗәле киметергә мөмкин. Шул ук вакытта, аның транспорт чыгымнары чагыштырмача түбән, бу мондый товарларны ерак араларга ташу өчен яраклы.

3. Сатып алучылар ихтыяҗлары өчен баланс стратегиясе

3.1 Кичектергесез ихтыяҗлар: вакытында китерүне тәэмин итү өчен һава транспортына өстенлек бирегез
Халыкара сатып алучылар өчен, ашыгыч ихтыяҗлар туганда, товарларны вакытында китерүне тәэмин итү бик мөһим. Бу очракта, гадәттә, һава транспорты өстенлекле транспорт төре булып тора. Халыкара һава транспорты ассоциациясе (IATA) статистикасы буенча, һава транспортының уртача ташу вакыты диңгез транспортының 1/10 өлешен генә тәшкил итә, һәм товарлар дөньяның күпчелек өлешләренә 24 сәгать эчендә китерелергә мөмкин. Мәсәлән, предприятиегә тиз арада товар запасларын тулыландырырга яки кинәт базар ихтыяҗына җавап бирергә кирәк булганда, һава транспорты тизлеге товар җитмәү куркынычын сизелерлек киметә һәм клиентлар югалтуыннан һәм китерүнең тоткарлануы аркасында заказлар югалтудан саклый ала.
Мисал итеп электрон продуктлар җитештерүче компанияне алыйк. Җитештерү процессында чит ил тәэмин итүчеләреннән югары бәяле чиплар сатып алырга кирәк. Чипларны җитештерү циклы һәм ташу вакыты компаниянең җитештерү планына зур йогынты ясаганлыктан, тоткарлык килеп чыкса, җитештерү линиясе тукталырга мөмкин. Шуңа күрә компания чипларның вакытында килүен тәэмин итү өчен һава транспортын өстен күрә, шуның белән җитештерүнең өзлексезлеген тәэмин итә. Моннан тыш, кайбер сезонлы продуктлар яки югары вакыт таләпләре булган товарлар, мәсәлән, мода киемнәре, бәйрәм бүләкләре һ.б. өчен һава транспорты тизлеге продуктларның базарга иң яхшы сату вакыты эчендә барып җитүен тәэмин итә ала, шуның белән табышны максимальләштерә ала.

3.2 Чыгымнарга сизгер: Транспорт чыгымнарын киметү өчен диңгез яки җир өсте транспортын сайлагыз
Чыгымнарга сизгер сатып алучылар өчен транспорт чыгымнары сатып алу карарларына тәэсир итүче мөһим фактор булып тора. Бу очракта, гадәттә, диңгез һәм җир өсте транспорты күбрәк кулайрак сайлау булып тора. Зур күләмле һәм түбән бәяле булуы аркасында, диңгез транспорты күпләп йөк ташу өчен беренче сайлау булып тора. Бөтендөнья сәүдә оешмасы (БСО) статистикасы буенча, диңгез транспорты гомуми глобаль сәүдәнең 80% тан артыгын тәшкил итә. 1 тонна товарны диңгез аша ташуның берәмлек бәясе җир өсте транспорты белән ташуның нибары 1/3 - 1/2 өлешен тәшкил итә. Мәсәлән, Бразилиядән Кытайга диңгез аша ташылган тимер рудасының бер тонна бәясен 10 АКШ долларыннан 15 АКШ долларына кадәр контрольдә тотарга мөмкин.
Җир өсте транспорты (бигрәк тә тимер юл транспорты) уртача бәядәге һәм уртача вакытлылык таләпләре булган товарларны ташуда да өстенлекләргә ия. Халыкара тимер юллар берлеге (UIC) мәгълүматлары буенча, тимер юл транспортының уртача тизлеге автомобиль транспортына караганда 1,5 тапкыр югарырак, ә бәясе автомобиль транспортына караганда бераз югарырак. Зур күләмле, ләкин җиңел авырлыктагы кайбер товарлар, мәсәлән, зур техника һәм җиһазлар өчен, тимер юл транспорты зур йөк күтәрүчәнлеккә һәм чагыштырмача билгеләнгән транспорт маршрутларына ия, бу транспорт вакытында югалтуларны һәм куркынычларны нәтиҗәле рәвештә киметергә мөмкин. Моннан тыш, җир өсте транспорты бик сыгылмалы һәм кыска араларга һәм тиз җавап бирүне таләп итә торган товарларга яхшырак җайлаша ала.
Чыгымнарга сизгер сатып алучылар өчен диңгез яки җир өсте транспортын сайлау транспорт чыгымнарын сизелерлек киметү белән беррәттән, запасларны акыллы идарә итү һәм тәэмин итү чылбырын оптимальләштерү аша компаниянең операцион нәтиҗәлелеген һәм көндәшлеккә сәләтлелеген тагын да яхшырта ала.

4. Ташу вакытының ышанычлылыгын исәпкә алу

4.1 Ташучының абруе: Ташу вакытының тотрыклылыгын тәэмин итү өчен югары абруйлы ташучыны сайлагыз
Йөк ташучының абруе - халыкара сатып алучылар транспорт төрен сайлаганда игътибарсыз калдыра алмаслык мөһим фактор. Югары абруйлы йөк ташучылар гадәттә тулырак логистика белән идарә итү системасына һәм ышанычлырак транспорт хезмәтләренә ия, бу исә транспорт вакытының тотрыклылыгын нәтиҗәле рәвештә тәэмин итә ала. Тармак тикшеренү институтлары хәбәрләренә караганда, йөк ташучының абруе транспорт тоткарлану күрсәткече белән сизелерлек тискәре корреляциягә ия. Абруйның һәр 10% артуы белән транспорт тоткарлану күрсәткечен якынча 15% ка киметергә мөмкин. Мәсәлән, йөк ташу өлкәсендә Maersk һәм Mediterranean Shipping (MSC) кебек танылган йөк ташучылар еллар дәвамында тупланган яхшы абруйлары белән чагыштырмача тотрыклы транспорт графигын тәэмин итә ала. Бу йөк ташучылар гадәттә судноларны хезмәтләндерүгә, маршрутларны оптимальләштерүгә һәм портларны координацияләүгә күп ресурслар салалар, товарлар билгеләнгән урынга вакытында килеп җитсен өчен. Моннан тыш, югары абруйлы йөк ташучылар шулай ук ​​сатып алучылар белән вакыт гарантиясе турында ачык пунктлар белән килешүләр төзергә һәм тоткарланулар очрагында тиешле компенсация яки чаралар күрсәтергә әзеррәк, шуның белән сатып алучыларга көчлерәк яклау бирә.

4.2 Маршрутны планлаштыру: Потенциаль тоткарлыкларны киметү өчен транспорт маршрутларын оптимальләштерү
Транспорт маршрутларын акыллы планлаштыру потенциаль тоткарлыкларны киметү өчен бик мөһим. Транспорт маршрутларын оптимальләштерү аша географик мохит, сәяси хәл һәм порт тыгызлыгы кебек факторлар аркасында килеп чыккан транспорт тоткарлыкларын нәтиҗәле рәвештә булдырмаска мөмкин. Халыкара логистика ассоциациясе (ILA) статистикасы буенча, транспорт маршрутларын оптимальләштерү транспорт вакытын 10% - 20% ка кыскартырга һәм транспорт чыгымнарын 5% - 10% ка киметергә мөмкин. Мәсәлән, диңгез транспорты маршрутын сайлаганда, сатып алучылар еш пиратлар эшчәнлеге булган сулардан һәм Сомали яры һәм Якын Көнчыгышның кайбер сулары кебек сәяси яктан тотрыксыз зоналардан качарга тырышырга тиеш. Тыгыз порт аша үтәргә сайлаганда, порт тыгызлыгын һәм эш нәтиҗәлелеген алдан аңларга һәм яхшы операцияләре булган портларга өстенлек бирергә кирәк. Мисал итеп, Кытайдан Европага диңгез транспортын алыйк, Суэц каналы аша маршрут кыскарак булса да, кайбер чорларда канал тыгызлыгы аркасында тоткарланырга мөмкин. Бу вакытта, Яхшы Өмет борынын урап узу сәяхәт вакытын арттырачак, ләкин транспорт вакыты тотрыклырак булырга мөмкин. Моннан тыш, җир өсте транспорты өчен, транспорт тыгызлыгын һәм табигый афәтләргә дучар булган зоналарны булдырмас өчен тимер юл һәм автомобиль транспорты маршрутларын акыллы планлаштыру транспорт тоткарлыкларын нәтиҗәле рәвештә киметергә мөмкин. Мәсәлән, Европа континентындагы тимер юл транспортында Германия һәм Польша кебек яхшы үсеш алган инфраструктуралы илләр аша маршрутлар сайлау, инфраструктурасы начар булган кайбер илләр аша үтүгә караганда, транспорт вакытында югарырак ышанычлылык бирәчәк.

5. Чыгымнарны һәм вакытны комплекслы бәяләү

5.1 Гомуми чыгымнарны анализлау: Транспорт чыгымнары һәм товар запасларын саклау чыгымнары кебек комплекс факторларны исәпкә алыгыз
Халыкара сатып алуларда транспорт төрен сайлау транспорт чыгымнарының бердәнбер факторына гына таянып булмый, ә транспорт чыгымнарын, товар запасларын саклау чыгымнарын, иминият чыгымнарын, йөкләү һәм бушату чыгымнарын һәм башка чыгымнарны комплекслы рәвештә исәпкә алырга кирәк. Гомуми чыгымнарны анализлау төрле транспорт төрләренең чын икътисади йогынтысын тулырак чагылдыра ала.
Транспорт чыгымнары: Бу иң интуитив чыгым факторы. Һава транспорты иң югары чыгымнарга ия, ләкин тиз, бу югары бәяле һәм вакытка сизгер товарлар өчен яраклы; диңгез транспорты иң түбән чыгымнарга ия, ләкин тизлеге әкрен, бу күпләп һәм арзан товарлар өчен яраклы; җир өсте транспорты уртача чыгымнарга һәм уртача тизлеккә ия, бу уртача бәяле һәм вакытка сизгер товарлар өчен яраклы.
Товарларны саклау бәясе: Товарлар ташу вакытында акчаны били, бу товарны саклау чыгымнарын китереп чыгара. Тармак тикшеренүләре буенча, товарны саклау чыгымнары гадәттә товарлар бәясенең 10% - 20% тәшкил итә. Мәсәлән, югары бәяле электрон продуктлар өчен товарны саклау чыгымнары югарырак, шуңа күрә тиз транспорт ысуллары (мәсәлән, һава транспорты) капиталны тоту вакытын һәм товарны саклау чыгымнарын киметергә мөмкин.
Страховка чыгымнары: Кыйммәтле товарлар өчен страховка чыгымнары чагыштырмача югары, һәм ташу вакыты озаграк булган саен, страховка чыгымнарының гомуми бәясе дә югарырак була. Диңгез транспорты өчен страховка чыгымнарының гомуми бәясе ташу вакыты озын булу сәбәпле чагыштырмача югары.
Йөкләү һәм бушату чыгымнары: Йөкләү һәм бушату вакыты күбрәк булган саен, йөкләү һәм бушату чыгымнары да югарырак. Җир һәм диңгез транспортында берничә йөкләү һәм бушату булырга мөмкин, ә һава транспортында гадәттә йөкләү һәм бушату вакыты азрак була. Мәсәлән, кайбер портларда тыгызлык булганда, товарларны йөкләү һәм бушату вакыты озая, һәм йөкләү һәм бушату чыгымнары да артачак.
Бу чыгым факторларын исәпкә алып, халыкара сатып алучылар төрле транспорт төрләренең гомуми бәясен төгәлрәк бәяли алалар. Мәсәлән, югары бәяле һәм вакытны таләп итә торган товарлар өчен, һава транспорты югары транспорт чыгымнарын таләп итсә дә, ул тиз арада товар китерә, товар запасларын саклау чыгымнарын һәм иминият чыгымнарын киметә ала, һәм гомуми бәя ягыннан караганда яхшырак сайлау булырга мөмкин.

5.2 Вакыт кыйммәтен бәяләү: Вакыт кыйммәтен товарларның базар бәясенә һәм вакытында җитүенә нигезләнеп бәяләгез
Вакыт кыйммәте төрле ташу вакыты аркасында товарлар бәясенең үзгәрүен аңлата. Халыкара сатып алучылар өчен вакыт кыйммәтен бәяләү чыгымнар һәм вакыт балансын саклауда төп факторларның берсе булып тора.
Электроника һәм люкс товарлар кебек кыйммәтле, вакытны таләп итә торган товарлар вакытны бик нык таләп итә. Базар тикшеренүләре буенча, электрон продуктларның базар бәясе һәр тоткарланган көн өчен 0,5% - 1% ка төшәргә мөмкин. Шуңа күрә, мондый товарлар өчен тиз транспорт ысуллары (мәсәлән, һава транспорты) вакыт чыгымнарын киметергә һәм товарларның базарга иң яхшы сату вакыты эчендә барып җитүен тәэмин итәргә, шуның белән табышны максимальләштерергә мөмкин.
Чимал һәм авыл хуҗалыгы продуктлары кебек күпләп сатыла торган, арзан бәяле товарларның базар бәясе түбән һәм вакытка сизгер түгел, шуңа күрә транспорт чыгымнары төп фактор булып тора. Диңгез транспорты акрын булса да, аның арзан бәяле өстенлеге гомуми чыгымнарны сизелерлек киметергә мөмкин.
Уртача бәяле, вакытны таләп итә торган товарлар, мәсәлән, машиналар һәм төзелеш материаллары өчен, транспорт ысулын сайлау бәя һәм вакыт арасындагы балансны таләп итә. Җир өсте транспортының (бигрәк тә тимер юл транспортының) бу очракта билгеле бер өстенлекләре бар, аларда транспорт тизлеге тизрәк һәм бәя уртача.
Моннан тыш, ташу вакытының ышанычлылыгы да вакытның кыйммәтенә тәэсир итәчәк. Абруйлы ташучылар һәм оптимальләштерелгән ташу маршрутлары ташу тоткарлыкларын киметергә һәм вакытның кыйммәтен арттырырга мөмкин. Мәсәлән, Maersk һәм Mediterranean Shipping (MSC) кебек абруйлы океан ташучысын сайлау ташу тоткарлыкларын нәтиҗәле рәвештә киметергә һәм товарларның вакытында килүен тәэмин итәргә, шуның белән вакытның кыйммәтен арттырырга мөмкин.
Гомуми чыгымнарны һәм вакыт кыйммәтен комплекслы бәяләп, халыкара сатып алучылар төрле транспорт төрләре арасында иң яхшы балансны таба алалар, шуның белән чыгымнарны һәм вакытны оптимальләштерәләр.

6. Мультимодаль транспортның баланс планы

6.1 Берләштерелгән транспорт ысулы: чыгымнар һәм вакыт балансын саклау өчен мультимодаль транспорт куллану
Мультимодаль транспорт дип ике яки аннан да күбрәк транспорт төрен берләштерү юлы белән товарларны ташу ысулын атыйлар. Ул чыгымнарны һәм вакытны нәтиҗәле рәвештә тигезли һәм халыкара сатып алучыларга сыгылмалы чишелеш тәкъдим итә ала.
Өстенлекләре: Мультимодаль транспорт төрле транспорт төрләренең өстенлекләрен берләштерә. Мәсәлән, башта һава транспортын кулланып, товарларны транзит ноктасына тиз ташырга, аннары товарларны җир өсте яки диңгез транспорты белән соңгы урынга илтергә мөмкин. Бу ысул һава транспортының тизлегеннән генә түгел, ә җир өсте яки диңгез транспортының түбән бәясеннән дә файдалана. Халыкара логистика ассоциациясе (ILA) статистикасы буенча, мультимодаль транспорт куллану транспорт чыгымнарын 15% - 25% ка киметергә һәм транспорт вакытын 10% - 15% ка кыскартырга мөмкин.
Кулланыла торган сценарийлар: Машиналар һәм җиһазлар, төзелеш материаллары кебек кайбер уртача һәм уртача вакытка сизгер товарлар өчен мультимодаль транспорт идеаль сайлау булып тора. Бу товарларның ташу вакытына билгеле бер таләпләре бар, ләкин алар югары бәяле товарлар кебек вакытка сизгер түгел. Мультимодаль транспорт аша сез товарларның вакытында килүен тәэмин итеп, транспорт чыгымнарын нәтиҗәле рәвештә киметергә мөмкин.
Очрак: Мисал итеп, Кытайдан Европага машиналар һәм җиһазлар ташуны алыйк, сез товарларны Урта Азиягә башта тимер юл белән ташый аласыз, аннары товарларны Европадагы соңгы урынга автомобиль юлы белән ташый аласыз. Бу ысул диңгез транспортының озын ташу вакытын гына түгел, ә һава транспортының югары бәясен дә киметә.

6.2 Йөкне күчерү нокталарын оптимальләштерү: Йөкне күчерү вакытын һәм чыгымнарын киметү өчен күчерү нокталарын акыллы планлаштыру
Күчерү нокталарын акыллы планлаштыру - мультимодаль транспортның уңышының төп серләренең берсе. Күчерү нокталарын сайлау һәм оптимальләштерү транзит вакытын һәм чыгымнарын нәтиҗәле киметергә һәм транспортның нәтиҗәлелеген арттырырга мөмкин.
Йөкне күчерү ноктасын сайлау: Йөкне күчерү ноктасын сайлаганда, географик урнашу, транспорт уңайлылыгы һәм логистика мөмкинлекләре кебек факторларны исәпкә алырга кирәк. Мәсәлән, йөкне күчерү ноктасы буларак уңайлы транспорт һәм тулы логистика мөмкинлекләре булган порт яки тимер юл үзәген сайлау йөкне күчерү процессында товарларның яшәү вакытын һәм төяү-бушату вакытын киметергә мөмкин. Халыкара тимер юллар берлеге (UIC) статистикасы буенча, йөкне күчерү ноктасын акыллы сайлау транзит вакытын 10% - 15% ка кыскартырга һәм төяү-бушату чыгымнарын 10% - 20% ка киметергә мөмкин.
Оптимальләштерү чаралары: Йөкне күчерү ноктасында йөкләү һәм бушату процессын оптимальләштерү һәм логистика белән идарә итүнең нәтиҗәлелеген арттыру юлы белән транзит вакытын һәм чыгымнарын тагын да киметергә мөмкин. Мәсәлән, автоматлаштырылган йөкләү һәм бушату җиһазларын куллану йөкләү һәм бушату нәтиҗәлелеген яхшыртырга һәм йөкләү һәм бушату вакытын киметергә мөмкин. Моннан тыш, нәтиҗәле логистика мәгълүматы белән идарә итү системасын булдыру товарларның урнашуын һәм торышын реаль вакыт режимында күзәтеп барырга мөмкинлек бирә, бу күчерү процессында товарларның шома тоташуын тәэмин итә.
Очрак: Кытайдан Европага мультимодаль транспортта Казакъстанның Алматы шәһәре төяү ноктасы итеп сайланган. Алматының географик урнашуы, уңайлы транспорты һәм тулы логистика корылмалары бар. Төяү һәм бушату процессын оптимальләштерү һәм автоматлаштырылган җиһазлар куллану аркасында, Алматыда товарларның транзит вакыты 20% ка, ә төяү һәм бушату чыгымнары 15% ка кимегән.

7. Рисклар белән идарә итү һәм көтелмәгән хәлләр планы

7.1 Куркынычны ачыклау: Ташу вакытында чыгымнарга һәм вакытка тәэсир итә алырлык куркыныч факторларын ачыклау
Халыкара сатып алуларны ташу процессында төрле куркыныч факторлары чыгымнарга һәм вакытка зур йогынты ясарга мөмкин, һәм сатып алучыларга комплекслы куркынычларны ачыклау һәм бәяләү үткәрергә кирәк.
Табигый афәтләр: Давыллар, җир тетрәүләр, су басу һ.б. кебек табигый афәтләр транспорт юлларында өзеклекләр яки тоткарлыклар китерергә мөмкин. Мәсәлән, 2011 елда Япониядә булган җир тетрәү күп портларның ябылуына китерде, бу Япония аша транзит белән үтүче товарларны ташу вакытын берничә атнага озайтты. Моннан тыш, табигый афәтләр товарларның иминият чыгымнарын арттырырга, транспорт чыгымнарын тагын да арттырырга мөмкин.
Сәяси вәзгыять: Сәяси тотрыксызлык, сугыш, террористик эшчәнлек һ.б. транспорт куркынычсызлыгына һәм вакытына җитди йогынты ясарга мөмкин. Мәсәлән, Якын Көнчыгыштагы сәяси чуалышлар төбәк аша үтә торган транспорт юлларының еш кына тоткарлануларга һәм өстәмә куркынычсызлык тикшерүләренә дучар булуына китерде. Моннан тыш, сәяси вәзгыятьтәге үзгәрешләр сәүдә чикләүләренә яки эмбарголарга китерергә, транспорт чыгымнарын арттырырга мөмкин.
Порт һәм транспорт тыгызлыгы: Порт тыгызлыгы диңгез транспортында еш очрый торган проблема булып тора, бигрәк тә тыгыз сәүдә юллары һәм сезоннары вакытында. Халыкара логистика ассоциациясе (ILA) мәгълүматлары буенча, порт тыгызлыгы транспорт вакытын 10% - 20% ка озайтырга мөмкин. Мәсәлән, Суэц каналының тыгызлыгы күп товарларны ташу вакытын сизелерлек арттырды. Шулай ук, җир өсте транспортындагы транспорт тыгызлыгы транспорт вакытын һәм бәясен дә арттырачак.
Йөк ташучының ышанычлылыгы: Йөк ташучының абруе һәм ышанычлылыгы турыдан-туры ташу вакытының тотрыклылыгына тәэсир итә. Түбән абруйлы йөк ташучылар югарырак тоткарлану күрсәткечләре һәм югарырак транспорт чыгымнары белән очрашырга мөмкин. Мәсәлән, кайбер кечкенә океан йөк ташучылары корабларны җитәрлек дәрәҗәдә карап тотмау яки маршрутны акылга сыймаслык итеп планлаштыру аркасында транспорт тоткарлануларына китерергә мөмкин.
Йөк үзенчәлекләре: Йөкнең күләм, авырлык һәм тиз бозылучанлык кебек үзенчәлекләре дә транспорт куркынычларына тәэсир итә. Мәсәлән, тиз бозыла торган товарлар махсус транспорт шартларын һәм тиз транспорт вакытын таләп итә, югыйсә бу йөккә зыян китерергә һәм икътисади югалтуларга китерергә мөмкин. Моннан тыш, кыйммәтле товарлар урлау һәм мошенниклык корбаны булырга мөмкин һәм югарырак куркынычсызлык чараларын таләп итә.

7.2 Гадәттән тыш чаралар: Гадәттән тыш хәлләрне хәл итү өчен гадәттән тыш хәлләр планнарын эшләү һәм товарларның вакытында килүен тәэмин итү
Югарыда күрсәтелгән куркыныч факторлары белән көрәшү өчен, халыкара сатып алучыларга товарларның билгеләнгән урынга вакытында килеп җитүен тәэмин итү һәм шул ук вакытта транспорт чыгымнарын контрольдә тоту өчен комплекслы гадәттән тыш хәлләр планнары эшләргә кирәк.
Альтернатив транспорт маршрутларын билгеләгез: Сатып алучылар төп маршрутлардагы өзеклекләр яки тоткарлыклар белән көрәшү өчен альтернатив транспорт маршрутларын алдан планлаштырырга тиеш. Мәсәлән, диңгез транспортында Суэц каналындагы тыгыннардан качу өчен, сез Өмет борынын әйләнеп узарга сайлый аласыз. Җир өсте транспорты өчен сез транспорт тыгыннары яки табигый афәтләр белән көрәшү өчен альтернатив тимер юл яки автомобиль маршрутларын сайлый аласыз.
Югары абруйлы ташучыны сайлагыз: Югары абруйлы һәм ышанычлы ташучы белән эшләү транспорт тоткарлыклары куркынычын нәтиҗәле рәвештә киметергә мөмкин. Югары абруйлы ташучылар гадәттә тотрыклырак транспорт графиклары тәкъдим итәләр һәм тоткарлыклар очрагында компенсация яки чаралар күрсәтәләр.
Транспорт иминияте сатып алу: Товарлар өчен тиешле транспорт иминияте сатып алу транспорт вакытында килеп чыгарга мөмкин булган куркынычларны, мәсәлән, товарларның зыян күрүен, югалуын яки тоткарлануын күчерергә мөмкин. Халыкара логистика ассоциациясе (ILA) статистикасы буенча, транспорт иминияте куркынычлар аркасында килеп чыккан икътисади югалтуларны нәтиҗәле рәвештә киметә ала.
Гадәттән тыш хәлләрдә товарлар запасларын булдыру: Ташу тоткарлыклары булган очракта, сатып алучылар җитештерү яки сатуның өзлексезлеген тәэмин итү өчен гадәттән тыш хәлләрдә товарлар запасларын булдыра алалар. Гадәттән тыш хәлләрдә товарлар запаслары ташу тоткарлыклары аркасында товарлар бетү куркынычын киметә ала, ләкин товарларны саклау чыгымнарын да исәпкә алырга кирәк.
Реаль вакыт режимында мониторинг һәм элемтә: Товарларның ташу торышын реаль вакыт режимында күзәтү һәм ташучылар белән тыгыз элемтәдә тору өчен логистиканы күзәтү системалары һәм реаль вакыт режимында элемтә кораллары кебек заманча техник чараларны кулланыгыз. Бу потенциаль проблемаларны вакытында ачыкларга һәм тиешле чаралар күрергә ярдәм итә.
Гадәттән тыш хәлләр планнарын төзегез: Мөмкин булган куркыныч факторлары өчен җентекле гадәттән тыш хәлләр планнарын төзегез. Мәсәлән, табигый афәтләр яки сәяси вәзгыять үзгәрүе очрагында сез транспорт маршрутын алдан ук көйли аласыз яки резерв ташучыларны сайлый аласыз. Портлар тыгызлыгы очрагында, товарларны алдан ук башка портларга күчерүне оештыра аласыз.